Najpierw zadbaj o własne bezpieczeństwo i odsuń źródło ciepła. Oparzone miejsce jak najszybciej chłodź chłodną, bieżącą wodą przez co najmniej 20 minut. Zdejmij biżuterię i odzież, która nie przywarła do skóry, a ranę osłoń jałowym opatrunkiem. Nie przekłuwaj pęcherzy i nie smaruj oparzenia tłuszczem. Przy oparzeniach rozległych, głębokich, chemicznych i od prądu dzwoń pod numer 112 lub 999.
Co może spowodować oparzenie?
- wysoka temperatura – gorący płyn, para wodna, rozgrzany przedmiot, ogień,
- prąd elektryczny,
- promieniowanie, np. ultrafioletowe ze słońca lub solarium,
- substancje chemiczne, np. żrące środki czystości.
Stopień oparzenia zależy od tego, co je spowodowało, w które miejsce i jak długo działało. Nawet kilkusekundowy kontakt skóry z czymś o temperaturze powyżej 60 °C może ją uszkodzić.
Jak rozpoznać stopień oparzenia?
- I stopień – uszkodzony jest tylko naskórek: skóra jest zaczerwieniona, bolesna, obrzęknięta. Goi się w kilka dni i nie zostawia blizn.
- II stopień – oparzenie sięga głębiej w skórę. Pojawiają się pęcherze z płynem i silny ból.
- III i IV stopień – uszkodzona jest cała grubość skóry. Rana jest sucha, biała lub szara. Ból bywa odczuwalny tylko na brzegach, bo zniszczone są zakończenia nerwowe. Takie oparzenia wymagają leczenia w szpitalu, często w specjalistycznym ośrodku leczenia oparzeń.
Moduł Oparzenia w apteczce TRAUMAKIT
W apteczkach modułowych materiały do opatrywania oparzeń są w osobnym, opisanym module – łatwo go znaleźć, gdy liczy się czas.
Pierwsza pomoc przy oparzeniu termicznym
Krok po kroku
- Upewnij się, że miejsce jest bezpieczne. Jeśli na kimś pali się ubranie, ugaś ogień – np. okryj osobę kocem i przetocz po ziemi.
- Jak najszybciej chłodź oparzone miejsce chłodną, bieżącą wodą przez co najmniej 20 minut. Chłodzenie łagodzi ból i ogranicza uszkodzenie tkanek w głąb.
- Ostrożnie zdejmij biżuterię i odzież, która nie przywarła do skóry.
- Osłoń oparzenie suchym, jałowym opatrunkiem.
- Okryj poszkodowanego kocem, żeby się nie wychłodził.
- Oceń, czy potrzebna jest pomoc medyczna – patrz niżej.
W apteczce warto mieć opatrunki hydrożelowe. Chłodzą i osłaniają oparzenie, nie przywierają do rany. Przydają się zwłaszcza tam, gdzie nie ma bieżącej wody. W systemie apteczek TRAUMAKIT jest osobny moduł Oparzenia, który możesz umieścić w punkcie pierwszej pomocy blisko miejsc, gdzie ryzyko oparzenia jest największe.
Oparzenie chemiczne, oparzenie oka, oparzenie prądem
Substancja chemiczna na skórze
- Chroń siebie – załóż rękawice ochronne.
- Wezwij pomoc i powiedz dyspozytorowi, że chodzi o substancję chemiczną.
- W rękawicach zdejmij skażoną odzież.
- Płucz oparzone miejsce dużą ilością chłodnej, bieżącej wody, a potem załóż jałowy opatrunek.
- Jeśli to bezpieczne, zachowaj opakowanie po substancji dla ratowników.
- Jeśli poszkodowany połknął substancję żrącą, nie wywołuj wymiotów.
Oparzenie chemiczne zawsze wymaga konsultacji z lekarzem.
Substancja chemiczna w oku
Od razu płucz oko obficie bieżącą wodą. Przechyl głowę poszkodowanego na stronę oparzonego oka, tak żeby woda nie spływała do zdrowego. Po płukaniu pilnie skontaktuj się z okulistą.
Oparzenie prądem
Nie dotykaj poszkodowanego, dopóki ma kontakt ze źródłem prądu – najpierw odłącz zasilanie. Przy oparzeniu prądem zawsze wezwij pomoc.
Czego nie robić przy oparzeniu?
- Nie przekłuwaj i nie zrywaj pęcherzy.
- Nie nacinaj skóry.
- Nie smaruj oparzenia tłustymi substancjami, np. masłem czy olejem.
- Nie odrywaj odzieży, która przywarła do skóry.
- Nie przykładaj lodu.
Kiedy wezwać pomoc albo iść do lekarza?
Dzwoń pod numer 112 lub 999, gdy:
- oparzenie jest rozległe lub głębokie (skóra biała, szara, sucha),
- przyczyną był prąd albo substancja żrąca,
- oparzona jest jama ustna lub drogi oddechowe,
- poszkodowany to dziecko lub osoba starsza,
- poszkodowany choruje na cukrzycę albo choroby układu krążenia.
Każde oparzenie, które budzi Twoje wątpliwości, skonsultuj z lekarzem.
Jak uniknąć oparzenia słonecznego?
Oparzenie słoneczne daje zaczerwienienie, obrzęk, a nawet pęcherze. Może mu towarzyszyć ból, podwyższona temperatura ciała i osłabienie. Ogranicz czas na słońcu, używaj kremów z filtrem, noś nakrycie głowy i pij wodę w upały.
Chłodzenie i opatrywanie oparzeń przećwiczysz na szkoleniu praktycznym z pierwszej pomocy.
