Nie zawsze. Typowy objaw to silny, gniotący lub piekący ból za mostkiem. Wczesne objawy bywają jednak słabe i mało charakterystyczne: duszność, zawroty głowy, kołatanie serca, niepokój, osłabienie. Przy każdym podejrzeniu zawału dzwoń pod numer 112 lub 999. Jeśli chory straci przytomność i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację i użyj AED.
Czym jest zawał serca?
Zawał serca to martwica części mięśnia sercowego z powodu niedokrwienia. Im dłużej serce jest niedokrwione, tym większy jego obszar obumiera. Dlatego im wcześniej ktoś rozpozna zawał i chory trafi do szpitala, tym większa szansa na uratowanie życia i serca.
Zawału nie da się przeczekać ani „rozchodzić”. To stan bezpośredniego zagrożenia życia.
Jakie są typowe objawy zawału?
- ból w klatce piersiowej – najczęściej za mostkiem, silny, piekący, dławiący, gniotący lub ściskający; nie zmienia się przy oddychaniu i trwa dłużej niż kilkanaście minut,
- duszność,
- bladość i zimne poty,
- ból i zawroty głowy.
Zawał może przejść w zatrzymanie krążenia
Wtedy liczy się szybka resuscytacja i AED w zasięgu ręki. Pomożemy dobrać defibrylator i przeszkolić zespół.
Kiedy zawał nie boli tak, jak się spodziewasz?
Wczesne objawy zawału mogą być słabo odczuwalne i niecharakterystyczne. Chorzy opisują m.in.:
- kołatanie albo nierówne bicie serca,
- zawroty głowy, niepokój i osłabienie,
- ból jednego lub obu ramion, łopatek albo brzucha,
- nudności i wymioty.
Takie objawy łatwo pomylić z przemęczeniem albo kłopotem z żołądkiem. Jeśli nie masz pewności, czy to zawał – nie zwlekaj i wezwij pomoc. Lepiej, żeby zespół ratownictwa przyjechał niepotrzebnie, niż za późno.
Pierwsza pomoc w zawale serca
Co robić krok po kroku
- Zadzwoń pod numer 112 lub 999. Opisz objawy i nie rozłączaj się pierwszy.
- Nie kładź chorego na siłę na plecach – w pozycji leżącej może mu być trudniej oddychać. Pozwól mu przyjąć pozycję, w której oddycha mu się łatwiej.
- Zapewnij spokój i nie zostawiaj chorego samego. Odczuwa ból i lęk, a Twoja obecność pomaga.
- Poproś kogoś o przyniesienie apteczki i defibrylatora AED, jeśli jest w pobliżu.
- Nie podawaj leków na własną rękę. O podaniu aspiryny decyduje dyspozytor medyczny.
- Przygotuj dla ratowników informacje o lekach, które chory przyjmuje, o uczuleniach, a także karty wypisowe ze szpitala i wyniki badań.
- Jeśli chory straci przytomność i przestanie oddychać prawidłowo, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO) i użyj AED.
Zawał serca a nagłe zatrzymanie krążenia – czym się różnią?
To dwa różne stany, choć często się je myli.
- Zawał serca to problem z ukrwieniem części serca. Chory zwykle jest przytomny, oddycha, odczuwa ból i niepokój.
- Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) to sytuacja, w której serce przestaje skutecznie pracować. W bardzo krótkim czasie chory traci przytomność i prawidłowy oddech.
Zawał może doprowadzić do NZK, ale nie musi. NZK może mieć też inne przyczyny. Bez względu na przyczynę postępowanie świadków jest jedno: wezwać zespół ratownictwa medycznego, rozpocząć RKO i jak najszybciej użyć AED. Szczegóły znajdziesz w poradnikach Nagłe zatrzymanie krążenia i Co to jest AED.
Dlatego warto, żeby w miejscu pracy defibrylator AED był pod ręką, a pracownicy wiedzieli, jak go użyć. RKO z AED ćwiczymy na szkoleniach praktycznych.
Jak zmniejszyć ryzyko zawału?
- Ruszaj się regularnie – wystarczą spacery kilka razy w tygodniu.
- Nie pal tytoniu.
- Jedz regularnie, dużo warzyw i owoców, ogranicz tłuste wędliny i smalec.
- Dbaj o prawidłową masę ciała.
- Kontroluj ciśnienie tętnicze, cholesterol i poziom glukozy. Stosuj się do zaleceń lekarza.
